Κολύμβηση Enhanced Games: Οι «Ολυμπιακοί των στεροειδών», ο Γκολομέεβ και η μεγάλη συζήτηση για το μέλλον του αθλητισμού
Οι Enhanced Games παρουσιάστηκαν ως μια νέα, ακραία εκδοχή του επαγγελματικού αθλητισμού: μια διοργάνωση τύπου Ολυμπιακών Αγώνων, όπου η χρήση ουσιών που απαγορεύονται από τη WADA δεν κρύβεται, αλλά επιτρέπεται και ενθαρρύνεται. Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στο Λας Βέγκας, με τους διοργανωτές να την προβάλλουν ως «νέα παγκόσμια αθλητική διοργάνωση» που έχει στόχο να σπρώξει τα όρια της ανθρώπινης απόδοσης. Η ίδια η διοργάνωση διαφήμισε συνολικές απολαβές περίπου 25 εκατ. δολαρίων για τους αθλητές.
Στο πρόγραμμα υπήρχαν αγωνίσματα κολύμβησης, στίβου και άρσης βαρών, με αθλητές που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν performance-enhancing substances, αρκεί οι ουσίες να είναι νόμιμες και εγκεκριμένες από τον αμερικανικό FDA. Μεταξύ αυτών αναφέρονται ουσίες όπως τεστοστερόνη και ανθρώπινη αυξητική ορμόνη, οι οποίες απαγορεύονται στο επίσημο αθλητικό πλαίσιο της WADA.
Το οικονομικό κίνητρο είναι τεράστιο. Στην κολύμβηση, κάθε αγώνισμα είχε χρηματικά έπαθλα για όλους τους συμμετέχοντες, με 250.000 δολάρια για τον νικητή, 125.000 για τον δεύτερο, 75.000 για τον τρίτο και 50.000 για τον τέταρτο. Στα 50μ. ελεύθερο ανδρών και γυναικών υπήρχε και bonus 1 εκατ. δολαρίων για επίδοση κάτω από το επίσημο παγκόσμιο ρεκόρ.
Οι υποστηρικτές του εγχειρήματος παρουσιάζουν τους Enhanced Games ως μια «ειλικρινή» εκδοχή του αθλητισμού, υποστηρίζοντας ότι η χρήση ουσιών υπάρχει ήδη στο παρασκήνιο και ότι εδώ γίνεται φανερά, με ιατρική επίβλεψη. Οι επικριτές, όμως, βλέπουν κάτι πολύ πιο επικίνδυνο: την κανονικοποίηση του ντόπινγκ ως εμπορικού προϊόντος και ως θεάματος.
Η WADA χαρακτήρισε το concept «επικίνδυνο και ανεύθυνο», τονίζοντας ότι η υγεία των αθλητών πρέπει να είναι η πρώτη προτεραιότητα. Προειδοποίησε επίσης ότι ακόμη και φάρμακα εγκεκριμένα για ιατρική χρήση μπορεί να έχουν σοβαρούς κινδύνους όταν χρησιμοποιούνται για ενίσχυση απόδοσης, με πιθανές επιπτώσεις όπως καρδιακά επεισόδια, εγκεφαλικά, θρομβώσεις, υπογονιμότητα και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο.
Η World Aquatics έχει πάρει ξεκάθαρη θέση απέναντι σε τέτοιες διοργανώσεις, αναφέροντας ότι πρόσωπα, οργανισμοί και διοργανώσεις που προωθούν ή επιτρέπουν το ντόπινγκ δεν έχουν θέση στα αγωνίσματα της παγκόσμιας ομοσπονδίας. Ο πρόεδρος της World Aquatics, Husain Al Musallam, δήλωσε ότι ο κανονισμός προστατεύει την ακεραιότητα των διοργανώσεων, την υγεία των αθλητών και την αξιοπιστία της παγκόσμιας κοινότητας των αγνών αγώνων.
Η μεγάλη συζήτηση, όμως, δεν σταματά στους κανονισμούς. Οι Enhanced Games ακουμπούν ένα βαθύτερο ερώτημα: τι θεωρούμε πλέον αθλητική επίδοση; Αν το σώμα ενισχύεται φαρμακευτικά, αν το ρεκόρ δεν αναγνωρίζεται από τους θεσμούς, αλλά πληρώνεται αδρά από μια ιδιωτική διοργάνωση, τότε μιλάμε ακόμη για αθλητισμό ή για ένα νέο είδος εμπορικού πειράματος;
Για τους αθλητές, το ζήτημα έχει και οικονομική διάσταση. Πολλοί κορυφαίοι αθλητές δεν κερδίζουν ποσά αντίστοιχα με τη φήμη, τις θυσίες και τη διάρκεια της καριέρας τους. Οι Enhanced Games εκμεταλλεύονται ακριβώς αυτό το κενό, προσφέροντας χρήματα που σε αρκετά Ολυμπιακά αθλήματα μοιάζουν αδιανόητα.
Όμως το τίμημα μπορεί να είναι μεγαλύτερο από το χρηματικό έπαθλο. Αν οι νέοι αθλητές αρχίσουν να πιστεύουν ότι η κορυφή περνά υποχρεωτικά μέσα από χημική ενίσχυση, τότε το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους Enhanced Games. Αφορά το μέλλον του αθλητισμού συνολικά.
Κριστιάν Γκολομέεβ: Ελλάδα, ΚΟΕ, οι υποκλίσεις του CEO των Enhanced Games, Maximilian Martin και το απαγορευμένο μαγιό του!
Το μεγαλύτερο αγωνιστικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα ήρθε από τον Κριστιάν Γκολομέεβ, ο οποίος στα 50μ. ελεύθερο κολύμπησε σε 20.81, επίδοση ταχύτερη από το επίσημο παγκόσμιο ρεκόρ του Cameron McEvoy, που είναι 20.88. Ωστόσο, ο χρόνος του δεν αναγνωρίζεται από τις επίσημες αρχές, καθώς η διοργάνωση δεν τελεί υπό το καθεστώς των διεθνών αντιντόπινγκ κανόνων και ο Έλληνας κολυμβητής αγωνίστηκε με polyurethane suit, το οποίο απαγορεύεται στις επίσημες διοργανώσεις.
Ο Έλληνας αστέρας που μεγαλούργησε στον Εθνικό με προπονητή τον Άκη Οικονομου, σύμφωνα με το BBC, επιβραβεύτηκε με 250.000 δολάρια για τη νίκη του και επιπλέον 1 εκατ. δολάρια για την ανεπίσημη κατάρριψη του ρεκόρ. Η επίδοση, όμως, δεν καταγράφεται ως επίσημο παγκόσμιο ρεκόρ από τη World Aquatics ή τους διεθνείς φορείς του αθλήματος.
Η παρουσία του Γκολομέεβ έβαλε την Ελλάδα στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας αθλητικής και ηθικής συζήτησης. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η οικονομική πραγματικότητα των αθλητών, οι οποίοι συχνά δεν αμείβονται ανάλογα με τις θυσίες και την καριέρα τους. Από την άλλη, υπάρχει το θεμελιώδες ερώτημα: αν μια επίδοση χτίζεται σε συνθήκες που δεν αναγνωρίζονται από το διεθνές αθλητικό πλαίσιο, πόση πραγματική αθλητική αξία μπορεί να έχει; Για όλο αυτό το θέμα η Ελληνική κολυμβητική ομοσπονδία δεν έχει πάρει ακόμη θέση.
Κριστιάν Γκολομέεβ βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης γύρω από τους Enhanced Games, όχι μόνο για το 20.81 στα 50μ. ελεύθερο, αλλά και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η επίδοση.
Ο Έλληνας Ολυμπιονίκης αγωνίστηκε φορώντας ολόσωμο μαγιό από πολυουρεθάνη, υλικό που δεν επιτρέπεται στις επίσημες διοργανώσεις της World Aquatics. Τα λεγόμενα high-tech suits είχαν συνδεθεί με κύμα παγκόσμιων ρεκόρ την περίοδο 2008-2009 και απαγορεύτηκαν από το διεθνές αγωνιστικό πλαίσιο από το 2010, με τους κανονισμούς να απαιτούν textile-only υλικά και περιορισμένη κάλυψη σώματος.
Ο CEO των Enhanced Games, Maximilian Martin, υποκλίθηκε στα πόδια του Κριστιάν Γκολομέεβ, μετά την κούρσα στην οποία ο Έλληνας κολυμβητής σημείωσε το μοναδικό ανεπίσημο παγκόσμιο ρεκόρ της διοργάνωσης. (Φωτογραφία)
Δείτε την κούρσα του Γκολομέεβ: ΕΔΩ
Enhanced Games
Στους Enhanced Games, όμως, το πλαίσιο είναι διαφορετικό. Η διοργάνωση επιτρέπει τεχνολογίες και ουσίες που δεν γίνονται δεκτές στον παραδοσιακό αθλητισμό, γεγονός που καθιστά τις επιδόσεις εντυπωσιακές αλλά μη αναγνωρίσιμες από τις επίσημες αρχές.
Οι διοργανωτές των Enhanced Games υποστηρίζουν ότι προσφέρουν «διαφάνεια» σε ένα σύστημα όπου, όπως ισχυρίζονται, το ντόπινγκ υπάρχει ήδη στο παρασκήνιο. Αντίθετα, οι αντίπαλοι της διοργάνωσης θεωρούν ότι το event κανονικοποιεί μια επικίνδυνη λογική: ότι η ανθρώπινη επίδοση μπορεί και πρέπει να ξεπερνά τα φυσικά της όρια μέσω ουσιών, ακόμα και με πιθανό κόστος για την υγεία των αθλητών. Η USADA και άλλοι αντιντόπινγκ φορείς έχουν ταχθεί κάθετα απέναντι στη φιλοσοφία της διοργάνωσης.
Η World Aquatics καταδίκασε τη διοργάνωση, χαρακτηρίζοντάς τη, σύμφωνα με το BBC, ως «circus, built on short-cuts». Η θέση της παγκόσμιας ομοσπονδίας είναι σαφής: οι επιδόσεις αυτές δεν έχουν θέση στο επίσημο αγωνιστικό πλαίσιο της κολύμβησης.
Ο Hunter Armstrong αποτελεί μια διαφορετική περίπτωση μέσα στο περιβάλλον των Enhanced Games, καθώς ο Αμερικανός κολυμβητής έχει εκφράσει την πρόθεσή του να αγωνιστεί «καθαρός», χωρίς χρήση απαγορευμένων ουσιών, κυνηγώντας το χρηματικό έπαθλο αλλά και διατηρώντας ως μεγάλο στόχο την παρουσία του στην Ολυμπιακή ομάδα των ΗΠΑ για το Λος Άντζελες 2028.
Στη διοργάνωση συμμετείχαν και άλλα μεγάλα ονόματα, όπως ο Βρετανός Ben Proud, ο οποίος νίκησε στα 50μ. πεταλούδα με 22.32, επίδοση ταχύτερη από το προσωπικό του ρεκόρ αλλά οριακά πιο αργή από το παγκόσμιο ρεκόρ του Andrii Govorov. Παράλληλα, αρκετοί αθλητές επέλεξαν να αγωνιστούν χωρίς χρήση ουσιών, μεταξύ αυτών και ο Αμερικανός Ολυμπιονίκης Hunter Armstrong, σύμφωνα με τις δηλώσεις του πριν από τη διοργάνωση.
Η Tristan Evelyn, η οποία επίσης αγωνίστηκε στους Enhanced Games ως drug-free athlete, κατέκτησε τη νίκη στα 100μ. γυναικών με χρόνο 11.25, μια επίδοση που δεν θεωρείται εντυπωσιακή για τα κορυφαία διεθνή δεδομένα, αλλά είχε ιδιαίτερο συμβολισμό μέσα στο συγκεκριμένο περιβάλλον.
Μετά την κούρσα, η ίδια έστειλε σαφές μήνυμα, δηλώνοντας:
«Αυτό αποδεικνύει ότι η νίκη απαιτεί κάτι περισσότερο από χημεία».
Η δήλωσή της αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα, καθώς έγινε σε μια διοργάνωση όπου η χρήση ουσιών ενίσχυσης της απόδοσης βρίσκεται στο επίκεντρο της φιλοσοφίας και της δημόσιας συζήτησης.
Οι Enhanced Games δεν είναι απλώς μια διοργάνωση. Είναι μια σύγκρουση δύο κόσμων: από τη μία, ο παραδοσιακός αθλητισμός με κανόνες, αντιντόπινγκ πλαίσιο και θεσμική αναγνώριση· από την άλλη, ένα νέο εμπορικό μοντέλο που αντιμετωπίζει την ανθρώπινη απόδοση ως προϊόν, θέαμα και πείραμα.
Το ερώτημα πλέον είναι καθαρό: Θέλουμε να βλέπουμε μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος ή μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος με χημική υποστήριξη;
Πηγή: BBC
